Isı pompası hakkında tüm detaylar

Isı Pompası Hakkında Her Şey: Markalar, Kapasiteler, Kombi ile Farkı, Elektrik Tüketimi ve Seçim Rehberi

Isı Pompası Nedir?

Isı pompası, dış havada, toprakta veya suda bulunan ısı enerjisini bir soğutucu akışkan çevrimi yardımıyla binanın ısıtma sistemine taşıyan cihazdır. Uygun sistemlerde ısıtmanın yanında sıcak kullanım suyu hazırlayabilir ve yaz aylarında soğutma da yapabilir.

Isı pompasını elektrikli kombi veya elektrikli kazanla karıştırmamak gerekir. Elektrikli rezistans tükettiği elektriği doğrudan ısıya dönüştürür. Isı pompasında ise elektrik esas olarak ısıyı dış ortamdan binaya taşımak için kullanılır.

Bu nedenle örneğin 8 kW ısıtma kapasitesindeki bir cihazın 8 kW elektrik tüketmesi gerekmez. Çalışma şartlarına bağlı olarak cihaz 1 kWh elektrik tüketirken birkaç kWh ısı enerjisini binaya aktarabilir.

Bu teknolojiyi anlamanın en önemli noktası budur: cihazın kW cinsinden ısıtma kapasitesi ile elektrik tüketimi aynı şey değildir.

Isı Pompası Nasıl Çalışır?

Isı pompasının çalışma prensibi aslında klima ve buzdolabındaki soğutma çevrimine oldukça yakındır. Sistem temel olarak dört ana eleman üzerinden çalışır:

  • Evaporatör: Dış ortamdan ısı alır.
  • Kompresör: Soğutucu akışkanın basıncını ve sıcaklığını yükseltir.
  • Kondenser: Toplanan enerjiyi binanın ısıtma suyuna aktarır.
  • Genleşme elemanı: Soğutucu akışkanın basıncını düşürerek çevrimin yeniden başlamasını sağlar.

Konutlarda en sık karşılaştığımız hava-su ısı pompasında enerji dış havadan alınır ve kalorifer tesisatındaki suya aktarılır.

Isıtılan su daha sonra;

  • yerden ısıtma sistemine,
  • panel radyatörlere,
  • fan-coil cihazlarına,
  • sıcak kullanım suyu boylerine

gönderilebilir.

Önemli: Dışarıdaki hava soğuk olsa bile içerisinde kullanılabilir ısı enerjisi bulunur. Cihazın görevi bu enerjiyi daha yüksek sıcaklık seviyesine taşımaktır.

Isı Pompası ile Kombi Arasındaki Fark Nedir?

Doğalgazlı kombi aynı işi yapabilse de bunu tamamen farklı yöntemlerle gerçekleştirir.

ÖzellikIsı PompasıDoğalgazlı Kombi
Temel enerjiElektrik + çevreden alınan ısıDoğalgaz
Çalışma prensibiIsıyı taşırYakıt yakarak ısı üretir
IsıtmaEvetEvet
Sıcak kullanım suyuGenellikle boyler ileÇoğunlukla anlık
SoğutmaUygun sistemlerde evetHayır
BacaGerekmezGerekir
Yerden ısıtmaÇok uygunUygun
RadyatörDoğru projelendirme ile uygunUygun

Buradaki kritik fark yalnızca kullanılan enerji değildir. Isı pompasının verimi tesisatın hangi sıcaklıkta çalıştığından ciddi şekilde etkilenir.

Örneğin yerden ısıtmanın ihtiyaç duyduğu 35-40 °C civarındaki suyu üretmek ile eski bir radyatör sistemine 60-65 °C su hazırlamak cihaz açısından aynı çalışma şartı değildir.

Isı Pompasında COP Nedir?

COP, belirli bir çalışma noktasında cihazın verdiği ısı enerjisinin tükettiği elektrik enerjisine oranıdır.

Basit bir örnekle:

Isı pompası 4 kW ısı üretirken 1 kW elektrik tüketiyorsa COP değeri 4’tür.

Ancak COP sabit değildir.

Özellikle;

  • dış hava sıcaklığı,
  • istenen tesisat suyu sıcaklığı,
  • kompresörün çalışma noktası,
  • kısmi yük oranı,
  • defrost koşulları

COP değerini etkiler.

A7/W35 Ne Demektir?

Cihazların kataloglarında sık sık A7/W35, A-7/W35 veya A7/W55 gibi ifadeler görülür.

A hava sıcaklığını, W ise tesisat suyunu ifade eder.

  • A7/W35: dış hava +7 °C, su sıcaklığı yaklaşık 35 °C
  • A-7/W35: dış hava -7 °C, su sıcaklığı yaklaşık 35 °C
  • A7/W55: dış hava +7 °C, su sıcaklığı yaklaşık 55 °C

Aynı cihazın bu üç koşuldaki kapasitesi ve elektrik tüketimi birbirinden farklı olabilir.

Bu nedenle yalnızca katalogdaki en yüksek COP değerine bakarak cihaz karşılaştırmak doğru değildir.

SCOP Nedir?

COP belirli bir çalışma noktasını gösterirken SCOP, farklı dış hava sıcaklıklarını ve sezon boyunca değişen çalışma şartlarını dikkate alan mevsimsel performans göstergesidir.

Bu nedenle yıllık elektrik tüketimini değerlendirirken yalnızca “bu cihazın COP’u 5” demek yerine SCOP ve mümkünse gerçek saha performansı dikkate alınmalıdır.

Isı Pompası Ne Kadar Elektrik Tüketir?

Isı pompası hakkında belki de en çok sorulan soru budur:

“Ayda ne kadar elektrik yakar?”

Fakat yalnızca cihazın 8, 12 veya 16 kW olduğunu bilerek bu soruya doğru cevap vermek mümkün değildir.

Elektrik tüketimini belirleyen başlıca unsurlar:

  • binanın ısı kaybı,
  • bulunduğu şehir ve dış hava sıcaklığı,
  • yalıtım seviyesi,
  • istenen oda sıcaklığı,
  • yerden ısıtma veya radyatör kullanılması,
  • tesisat gidiş suyu sıcaklığı,
  • cihazın gerçek mevsimsel verimi,
  • sıcak kullanım suyu ihtiyacı,
  • elektrikli destek ısıtıcısının çalışma süresi

gibi birçok değişkendir.

Basit Bir Tüketim Örneği

Bir binanın yıllık net ısı ihtiyacının yaklaşık 20.000 kWh olduğunu varsayalım.

Cihazın gerçek mevsimsel performansı 4 ise:

20.000 / 4 = yaklaşık 5.000 kWh elektrik

SCOP/SPF 3 seviyesinde gerçekleşirse:

20.000 / 3 = yaklaşık 6.667 kWh elektrik

Bu basitleştirilmiş hesap yalnızca çalışma mantığını göstermek içindir. Sirkülasyon pompaları, sıcak kullanım suyu, elektrikli destek, defrost ve diğer yardımcı tüketimler ayrıca değerlendirilmelidir.

“12 kW ısı pompası ayda kaç TL elektrik yakar?” sorusunun bina bilgileri olmadan tek bir doğru cevabı yoktur.

8 kW Isı Pompası 8 kW Elektrik mi Çeker?

Hayır.

Bu konu bu cihazlarla ilgili en yaygın yanlış anlaşılmalardan biridir.

Örneğin 8 kW sınıfındaki bir cihaz belirli çalışma koşullarında yaklaşık 8 kW ısıtma kapasitesi üretirken elektrik şebekesinden bunun çok altında güç çekebilir.

Elektrik tüketimi cihazın o andaki COP değerine bağlıdır.

Basit örnek:

Isıtma KapasitesiCOPYaklaşık Elektrik Gücü
8 kW4,02,0 kW
8 kW3,02,67 kW
8 kW2,53,2 kW

Bu tablo aynı zamanda neden tesisat suyu sıcaklığının ve dış hava şartlarının önemli olduğunu da gösterir.

ısı pompası seçerken dikkat edilmesi gerekenlerIsı Pompası Kaç kW Olmalı?

Isı pompası kapasitesinin yalnızca evin metrekaresine bakılarak seçilmesi doğru değildir.

İki farklı 150 m² ev düşünelim. Biri iyi yalıtılmış, kompakt ve ılıman iklimde olabilir. Diğeri yalıtımsız, geniş cam yüzeyli ve çok daha soğuk iklimde bulunabilir.

Metrekareleri aynı olmasına rağmen ihtiyaç duydukları ısıtma kapasitesi ciddi biçimde farklı olabilir.

Doğru seçim için öncelikle binanın ısı kaybı hesabı yapılmalıdır.

Hesapta;

  • duvarlar,
  • pencereler,
  • çatı,
  • zemin,
  • yalıtım,
  • hava sızıntıları,
  • iç ve dış tasarım sıcaklıkları

değerlendirilir.

Metrekareye Göre Isı Pompası Seçilir mi?

Metrekare başına ısı ihtiyacı kabulü hızlı bir ön değerlendirmede kullanılabilir. Ancak nihai cihaz seçiminin yalnızca “100 m² eve 8 kW, 150 m² eve 12 kW” gibi tablolar üzerinden yapılması doğru değildir.

Özellikle ısı pompasında gereğinden büyük cihaz seçmek de sorun yaratabilir.

Büyük Isı Pompası Daha İyi midir?

Hayır.

Gereğinden büyük seçilen cihaz;

  • sık dur-kalk yapabilir,
  • minimum kapasitesinin altında çalışmak zorunda kalabilir,
  • mevsimsel verimi düşürebilir,
  • gereksiz ilk yatırım maliyeti oluşturabilir.

İnverter ısı pompaları kapasitesini değiştirebilir ancak her cihazın çalışabileceği bir minimum kapasite bulunur.

Bu nedenle seçim yapılırken yalnızca maksimum kW değerine değil, cihazın modülasyon aralığına da bakılmalıdır.

Isı Pompası Yerden Isıtma ile Çalışır mı?

Evet. Hatta yerden ısıtma, ısı pompası için en uygun ısıtma sistemlerinden biridir.

Yerden ısıtma geniş bir yüzeyden ısı verdiği için genellikle düşük sıcaklıkta suyla çalışabilir.

Bu, cihaz açısından çok değerlidir. Çünkü cihazın üretmesi gereken su sıcaklığı düştükçe cihazın daha verimli çalışma imkânı artar.

Bu nedenle 30-40 °C aralığında çalışan iyi tasarlanmış yerden ısıtma sistemleri ısı pompalarıyla oldukça uyumludur.

Isı Pompası Peteklerle Çalışır mı?

Evet panel radyatörlerle çalışabilir.

Ancak burada “petek var mı?” sorusundan daha önemli olan soru şudur:

Mevcut radyatörler binanın ısı ihtiyacını hangi su sıcaklığında karşılayabiliyor?

Radyatörün verdiği ısı, tesisat suyu sıcaklığı düştükçe azalır.

Örneğin mevcut sistem 70 °C suyla çalışıyorsa aynı radyatör 45 °C suyla daha az ısı verir.

Fakat bu durum otomatik olarak “bu eve ısı pompası olmaz” anlamına gelmez.

Oda bazında yapılacak kontrolde;

  • ısı kaybı,
  • mevcut radyatör tipi,
  • radyatör uzunluğu,
  • düşük sıcaklıktaki kapasitesi

incelenebilir.

Bazen yalnızca birkaç odadaki radyatörlerin büyütülmesi bütün sistemin daha düşük sıcaklıkla çalışabilmesini sağlayabilir.

Isı Pompası Sıcak Su Üretir mi?

Evet banyo, duş ve mutfakta kullanılan sıcak kullanım suyunu da hazırlayabilir.

Ancak kombiden farklı olarak kullanım suyu çoğunlukla bir boylerde depolanır.

Bu nedenle projede;

  • kişi sayısı,
  • boyler hacmi,
  • boyler serpantin yüzeyi,
  • kullanım alışkanlıkları

doğru değerlendirilmelidir.

Özellikle mevcut bir boyler ısı pompasıyla kullanılacaksa serpantin yüzeyinin düşük primer sıcaklıklarda yeterli ısı transferini sağlayabildiği kontrol edilmelidir.

Isı Pompası Soğutma Yapar mı?

Birçok modern reversible ısı pompası hem ısıtma hem soğutma yapabilir.

Ancak cihazın soğuk su üretmesi tek başına yeterli değildir. Binadaki tesisatın da soğutmaya uygun olması gerekir.

Fan-coil sistemleri bu iş için uygundur.

Yerden soğutma da yapılabilir; fakat çiğ noktası ve yoğuşma kontrolü gerekir.

Standart panel radyatörler ise pratik bir soğutma terminali değildir.

Monoblok ve Split Isı Pompası Arasındaki Fark Nedir?

Monoblok Isı Pompası

Soğutucu akışkan çevriminin ana bölümü dış ünitenin içerisinde tamamlanır. Binaya çoğunlukla kalorifer suyu girip çıkar.

Bu yapı montaj açısından bazı avantajlar sağlarken dışarıdaki su hattı nedeniyle soğuk iklimlerde donma güvenliği önem kazanır.

Split Isı Pompası

Dış ve iç ünite arasında soğutucu akışkan hattı bulunur.

Bu sistemlerde soğutucu akışkan borulaması, vakum, sızdırmazlık ve devreye alma işlemlerinin doğru yapılması kritik öneme sahiptir.

Monoblok veya split sistemden birinin bütün projelerde daha iyi olduğunu söylemek doğru değildir. Bina, iklim, cihaz teknolojisi ve uygulama şartları birlikte değerlendirilmelidir.

R290 Gaz Nedir?

R290, propan esaslı doğal bir soğutucu akışkandır.

Son yıllarda özellikle Avrupa pazarında yeni nesil hava-su ısı pompalarında kullanımı hızla artmaktadır.

R290’ın düşük küresel ısınma potansiyeli önemli bir avantajdır. Yeni nesil R290 cihazların bazıları yüksek tesisat suyu sıcaklıklarına da ulaşabilmektedir.

Bununla birlikte R290 yanıcı bir soğutucu akışkandır. Cihaz yerleşimi, güvenlik mesafeleri, servis ve montaj uygulamaları mutlaka üreticinin kurallarına uygun yapılmalıdır.

Isı Pompası 70-75 °C Su Üretebilir mi?

Evet. Günümüzde 70-75 °C seviyesine kadar tesisat suyu üretebilen yeni nesil ürünler bulunmaktadır.

Bu özellikle eski radyatörlü binaların dönüşümü açısından önemli bir teknolojik gelişmedir.

Ancak önemli bir ayrım vardır:

Bir cihazın 75 °C su üretebilmesi, sürekli 75 °C’de çalıştırılmasının ekonomik olduğu anlamına gelmez.

Cihazda mümkün olan en düşük ve konforu sağlayan su sıcaklığı genellikle daha yüksek verim anlamına gelir.

Isı Pompası Soğuk Havada Çalışır mı?

Evet. Güncel hava kaynaklı ısı pompalarının önemli bir bölümü sıfırın oldukça altındaki dış hava sıcaklıklarında çalışabilir.

Fakat “çalışıyor olması” ile “aynı kapasite ve COP değerini koruması” farklı şeylerdir.

Dış hava düştüğünde;

  • ısıtma kapasitesi değişebilir,
  • COP düşebilir,
  • defrost ihtiyacı artabilir.

Bu nedenle cihaz seçerken yalnızca A7/W35 nominal değerine değil, projenin gerçek tasarım dış hava sıcaklığındaki kapasitesine bakılmalıdır.

Defrost Nedir?

Isıtma modunda dış ünitenin eşanjörü çok soğuk çalışır. Soğuk ve nemli havalarda eşanjör üzerinde buz oluşabilir.

Isı pompası bu buzu eritmek için belirli aralıklarla defrost çevrimine girer.

Defrost normal bir çalışma fonksiyonudur.

Ancak çok sık veya uzun defrost görülüyorsa;

  • dış hava şartları,
  • hava akışı,
  • eşanjör durumu,
  • sensörler,
  • cihaz kontrolü

incelenmelidir.

Türkiye’de Hangi Isı Pompası Markaları Var?

Türkiye pazarında ve Avrupa’da çok sayıda üreticinin hava-su ısı pompası ürün ailesi bulunmaktadır.

Öne çıkan markalar arasında;

  • Daikin,
  • Vaillant,
  • Buderus,
  • Bosch,
  • Viessmann,
  • Mitsubishi Electric,
  • Panasonic,
  • LG,
  • Samsung,
  • Midea

ve farklı üreticiler yer almaktadır.

Konut sınıfında yaklaşık 4-16 kW aralığı oldukça yaygın olmakla birlikte üreticiye göre 20, 30 kW ve üzeri cihazlar, ticari çözümler ve kaskad uygulamalar da bulunmaktadır.

Örneğin güncel ürün gamlarında 4-15 kW sınıfında R290 cihazlardan 30 kW seviyesine ulaşan monoblok sistemlere kadar farklı çözümler sunulmaktadır.

En İyi Isı Pompası Markası Hangisidir?

Bu sorunun bütün projeler için geçerli tek bir cevabı yoktur.

Marka karşılaştırırken yalnızca cihaz üzerinde yazan nominal kapasiteye veya en yüksek COP değerine bakılmamalıdır.

Kontrol edilmesi gereken önemli kriterlerden bazıları:

  • tasarım dış hava sıcaklığındaki gerçek kapasite,
  • A-7/W35 ve yüksek su sıcaklığındaki COP,
  • SCOP,
  • minimum ve maksimum modülasyon kapasitesi,
  • maksimum su sıcaklığı,
  • ses seviyesi,
  • monofaze veya trifaze seçenekleri,
  • soğutucu akışkan,
  • kontrol ve otomasyon özellikleri,
  • Türkiye servis ağı,
  • yedek parça erişimi,
  • garanti koşullarıdır.

En iyi cihaz, projeye en doğru seçilmiş ve doğru uygulanmış cihazdır.

Isı Pompası mı Kombi mi Daha Ekonomik?

Bu sorunun cevabı binadan binaya değişir.

Doğru karşılaştırmada;

  • elektrik birim fiyatı,
  • doğalgaz birim fiyatı,
  • binanın yıllık ısı ihtiyacı,
  • cihazın gerçek SCOP değeri,
  • kombi veya kazanın gerçek işletme verimi,
  • ilk yatırım maliyeti,
  • bakım giderleri,
  • soğutma ihtiyacı,
  • varsa güneş enerji sistemi

birlikte değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla “ısı pompası her yerde doğalgazdan ucuzdur” demek de, “doğalgaz her zaman daha ucuzdur” demek de doğru değildir.

Isı Pompası Alırken En Sık Yapılan Hatalar

  • Sadece metrekareye göre kapasite seçmek
  • Gereğinden büyük cihaz almak
  • Radyatörlerin düşük sıcaklıktaki kapasitesini kontrol etmemek
  • Sistemi gereksiz yüksek gidiş sıcaklığında çalıştırmak
  • Minimum debi ve minimum sistem su hacmini dikkate almamak
  • Her sisteme aynı buffer tank çözümünü uygulamak
  • Boyler serpantin yüzeyini kontrol etmemek
  • Monoblok sistemlerde donma riskini ihmal etmek
  • Dış ünitenin hava giriş-çıkışını engellemek
  • Elektrikli destek rezistansını gereksiz çalıştırmak
  • Yalnızca katalogdaki yüksek COP değerine göre karar vermek

Isı Pompası Kimler İçin Uygundur?

  • yerden ısıtmalı yapılarda,
  • iyi veya makul seviyede yalıtılmış binalarda,
  • düşük sıcaklıkta yeterli kapasite sağlayabilen radyatör sistemlerinde,
  • ısıtma ve soğutmanın birlikte istendiği projelerde,
  • doğalgaz bulunmayan bölgelerde,
  • güneş enerjisiyle birlikte elektrik temelli enerji sistemi planlanan yapılarda

önemli bir alternatif olabilir.

Ancak cihazın “her binaya aynı cihazı bağlayıp çalıştırılabilecek” bir çözüm değildir. Cihazın performansı, bağlı olduğu tesisatın tasarımıyla doğrudan ilişkilidir.

Sonuç: Isı Pompasını Tek Bir Cihaz Olarak Değerlendirmeyin

Isı pompası seçerken yalnızca marka ve cihaz fiyatına bakmak yeterli değildir.

Başarılı bir sistem;

doğru ısı kaybı hesabı + doğru kapasite + uygun ısıtma yüzeyi + düşük çalışma sıcaklığı + doğru hidrolik tasarım + doğru kontrol + doğru montaj

bütününden oluşur.

Çok iyi bir ısı pompası yanlış projelendirilmiş tesisatta kötü sonuç verebilir. Buna karşılık doğru tasarlanmış sistem cihazın gerçek performansını ortaya çıkarabilir.

Bu nedenle cihazın yalnızca dışarıda duran bir cihaz olarak değil, binanın tamamıyla birlikte çalışan bir ısıtma, soğutma ve enerji sistemi olarak değerlendirmek gerekir.

Isı Pompası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Isı pompası çok elektrik yakar mı?

Elektrik tüketimi binanın ısı ihtiyacına, dış hava sıcaklığına, kullanılan su sıcaklığına ve cihazın gerçek mevsimsel performansına bağlıdır. Sadece cihaz kapasitesine bakılarak tüketim hesaplanamaz.

10 kW ısı pompası 10 kW elektrik çeker mi?

Hayır. 10 kW ifadesi çoğunlukla ısıtma kapasitesidir. Elektrik tüketimi cihazın o andaki COP değerine göre çok daha düşük olabilir.

Isı pompası peteklerle çalışır mı?

Evet. Radyatörlerin düşük su sıcaklığındaki kapasitesinin binanın ısı kaybını karşılaması gerekir.

Isı pompası sıcak su verir mi?

Evet. Genellikle uygun serpantinli bir sıcak kullanım suyu boyleri üzerinden sıcak su hazırlanır.

Isı pompası yazın soğutur mu?

Reversible modeller soğutma yapabilir. Ancak tesisat ve terminal sisteminin de soğutmaya uygun olması gerekir.

Isı pompası -10 °C’de çalışır mı?

Birçok modern model -10 °C’nin çok altında çalışabilir. Ancak kapasitesi ve COP değeri dış hava sıcaklığına göre değişir.

R290 ısı pompası nedir?

R290, propan esaslı düşük GWP’li doğal bir soğutucu akışkandır. Yeni nesil ısı pompalarında kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır.

Buffer tank her ısı pompasında gerekli midir?

Hayır. Cihazın minimum debisi, minimum su hacmi, zonlama ve tesisatın hidrolik yapısına göre karar verilmelidir.

Isı pompası için güneş paneli kullanılabilir mi?

Evet. Fotovoltaik sistem ısı pompasının elektrik tüketiminin bir bölümünü karşılayabilir. Ancak özellikle kış aylarındaki üretim ve tüketim profili birlikte hesaplanmalıdır.

En iyi ısı pompası hangisidir?

Tek bir marka veya model bütün projelerde en iyi değildir. Binanın ısı kaybı, gerekli su sıcaklığı, dış hava koşulları, cihaz performansı, servis ve uygulama kalitesi birlikte değerlendirilmelidir.

Alışveriş Sepeti
Yukarı Çık